علیرضا تورانی (فرهنگی) طراح و مجری فضای سبز شرکت آرتیماندیس تهران

بسیاری از ما در شهرها زندگی می کنیم، ولی هنگامی که با کمی دقت به اطراف خود نگاه می کنیم، در می یابیم شهرها تبدیل به موزه هایی شده اند که نازیبایی ها رابه نمایش گذاشته اند.به هنگام طلوع آفتاب، کوچه ها و خیابان ها با دستان زحمت کش و پرکار نیروهای خدماتی شهرداری از آلودگی ها پاک می شوند و در انتهای روز، تمامی سطح کوچه و خیابان ها پر از زباله می شود.

 2- تعاریف فضای سبز شهری

آن بخش از فضای سبز كه در محدوده شهر طراحی و بنا شده، فضای سبز شهری نامیده می شود، یا بخشی از سیمای شهر كه از انواع گیاهان تشكیل شده است.

1-2- مفهوم واژه پارك

اغلب آنچه از تفرجگاه های معمولی، تصور می شود این است كه : تفرجگاه، منطقه ای است با درختزارهای پراكنده با فضای باز و كف پوش چمنی كه به صورت مصنوعی یا طبیعی احداث و تنها به دستكاری و آرایش آن اكتفا شده است.

 2-2- انواع پارك ها

پارك ها با حفظ مضمون خود بر حسب نوع استفاده، موقعیت یا ارزش، عناوین مختلفی پیدا كرده اند كه بدون توجه به طبقه بندی آنها می توان تعدادی از آنها را نام برد.

پارك عمومی، پارك شهر، پارك حومه، پارك ایالتی، پارك میان راه، پارك ملی، پارك ملی تاریخی، پارك ملی یادمان، پارك ملی نظامی، پارك ملی آثار تاریخی، پارك ملی حیات وحش، پارك نیمه ملی، پارك بین المللی، پارك جنگلی ملی، پارك طبیعی و... .

3- ضرورت و اهمیت وجود فضای سبز

مهم ترین اثرات فضای سبز در شهرها، كاركردهای زیست محیطی آنهاست كه شهرها را به عنوان محیط زیست جامعه انسانی معنی دار كرده و با مقابله با اثرات سوء گسترش صنعت و كاربری نادرست تكنولوژی از یك سو و بالا بودن سطح زیبایی از سوی دیگر، باعث افزایش كیفیت زیستی شهرها می شوند.

1-3- اثرات زیست محیطی فضای سبز را می توان به طور خلاصه به شرح زیر جمع بندی كرد:

 1- آلودگی هوا: فضای سبز به ویژه در شكل پیره درختی در كاهش آلودگی های شیمیایی هوا بسیار موثر می باشد. درختان در كاهش میزان سرب به ویژه در حاشیه جاد ها و شاهراهها نقش مؤثری دارند. مقایسه تطبیقی درختان با سایر اشكال گیاهی علفی و گیاهان زراعی نشان می دهد كه درختان 10 تا 20 برابر گیاهان علفی و 2 برابر گیاهان زراعی (در مقایسه با سطح معیار كه مناطق فاقد جاده هستند) می توانند توان رسوب گیری داشته باشند. در مناطق پرترافیك، شهرهای انبوه و شاهراه ها اهمیت درختان (شاخ و برگ ها و حتی تنه ی درختان) در جذب میزان سرب هوا كه از اگزوز ماشین ها پراكنده می شود بسیار دارای اهمیت است.

2- آلودگی صدا: فضای سبز مناسب به ویژه درختان در صورت برخورداری از گونه های مناسب و كاشت اصولی تا ۴ دسی بل صدا را كاهش می دهند.

3- تولید اكسیژن و جذب دی اكسید كربن: اگر چه در مقیاس كلان شهری از نظر ایجاد توازن اكسیژنی نقش درختان نمی- تواند قابل ملاحظه باشد ولی در مقیاس خرد شهری قابل چشم پوشی نیست. هر درخت راش با دیرزیستی متوسط، به اندازه سه برابر حجم دو اتاق یك نفره می تواند دی اكسید كربن از هوا پاكسازی كند در حالی كه ۳۰ تا ۴۰ متر مربع از درختان می توانند اكسیژن مورد نیاز یك نفر را تامین كنند.

 4- كنترل تشعشعات و بازتاب نور: فضای سبز در شهرها ضمن كنترل تشعشعات خورشید از بازتاب نورهای مزاحم و خیره كننده می توانند جلوگیری كنند.

 5- كنترل باد: فضای سبز و به ویژه كاشت درختان - درصورت كاشت مناسب و هدفمند - می توانند در هدایت باد و تغییر جهت آن موثر باشند.

6- ذخیره انرژی: كاشت صحیح درختان می تواند بر روی مصرف انرژی در ساختمان ها تاثیر قابل ملاحظه ای داشته باشد. هزینه گرم كردن یا خنك كردن ساختمان ها درصورت كاربرد درست درختان كاهش می یابد. درختان باعث جذب ۹ درصد انرژی خورشیدی در تابستان شده و گرمای داخلی ساختمان ها را می توانند كاهش دهند. در اماكن مسكونی كه در مناطق بادگیر قرار دارند، كاشت درختان به صورت بادشكن می تواند هزینه گرم كردن ساختمان ها را برحسب درجه بادگیری و تراكم بادشكن ۴ تا ۲۲ درصد كاهش دهد.

7- تاج بری یا برگاب: درختان با جذب برگاب می توانند حركت و جریان آب را در سطح غیرقابل نفوذ شهر كند كرده و راه افتادن آب در سطح شهر را به تاخیر بیندازند. سوزنی برگان تا ۴۰ درصد و پهن برگان تا ۲۰ درصد توانایی دارند كه آب باران را گرفته و دوباره از طریق تبخیر به فضا برگردانند.

 8- درختان و سیلاب: درختان با جذب برگاب از یك سو و هدایت آن به اندام های خود سبب كندی جریان های تند و سیلابی می شوند. سطح اندام های درختان از یك سو سرعت سیلاب ها را سه برابر كاهش می دهند و از هزینه های ساخت سیستم های هدایت جریان های سیلابی می كاهند.

 9- كاهش دما و افزایش رطوبت نسبی: فضای سبز در شكل چیره درختی به علت گسترش سطح برگی قابل توجه خود نسبت به سایر اشكال گیاهی می تواند از طریق تعریق سبب افزایش رطوبت نسبی، كاهش دما و تلطیف هوا شود. یك درخت به تنهایی به اندازه ۱۰ كولر هوا را مطبوع و خنك می كند. درختان دما را كاهش داده، هوا را به حركت و جریان وا می دارند و از خشكی هوا جلوگیری می كنند.

10- تغییر میكروكلیما: مهم ترین نقش فضای سبز و درختان بالابودن سطح آسایش شهروندان از راه تغییر در میكروكلیما است. فضای سبز شبه جنگلی از این نظر دارای ثمربخشی بیشتر است. حداكثر و حداقل دما در داخل توده جنگلی نسبت به فضای باز مجاور متعادل تر است.

11- مقابله با جزایر گرما: هم اكنون پژوهشگران، نواحی شهری را جزایر گرما نامیده اند. زیرا سطوح تیره زمین در شهرها ۳ تا ۵ درجه بیش از زمین های مجاور گرمای خورشید را در طول روز جذب می كنند، از این راه در ۳۰ درصد از آلودگی های هوا سهیم می باشند.

 2-3- عملکرد اجتماعی، اقتصادی فضای سبز:

تاثیر فضای سبز در تامین آرامش، آسایش، امنیت روحی، ایجاد انگیزه و الهامات فکری و هنری، چنانچه اصول زیبا شناختی و طراحی منظر در طراحی لحاظ شده باشد چندین برابر افزایش می یابد. طراحی فضاهای شفا بخش در محوطه بیمارستان ها و احداث باغ های شفا بخش خود گواه بر این عملکرد قوی گیاهان است.

3-3- عملکرد زیبا شناختی فضای سبز:

همواره اصل زیباسازی و اصول زیباشناسی در فضای سبز مطرح است چرا که گیاهان صرفنظر از زیبایی ذاتی، از نظر شکل، رنگ، ابعاد و اندازه، زمان گلدهی و میوه و بذر تنوع زیادی دارند که تلفیق مجموعه های گیاهی باعث می شود که گیاهان در بهبود کیفی مناظر فضاهای شهری نقش بسزایی داشته باشند چرا که امروزه غالب فضاهای موجود در شهرها به صورت مصنوعی و انسان ساخت همراه با سطوح سخت می باشند که خیابان های  باریک و کم عرض و ایجاد ترافیک های شدید سیمای شهرها را به علت عدم وجود فضای سبز کافی به سمت زشتی پیش برده است زیبایی یک شهر به نوع طراحی فضای آن و وفور درختان در آن وابسته می باشد. با افزایش و توسعه باغ های شهری، احداث پارکها و کاشت درختان در همسایگی مناطق مسکونی، اداری، تجاری و در حاشیه خیابان ها می توان ارزش زیباشناختی یک شهر را بالا برد.                    

اهمیت و نقش فضای سبز از بعد شهرسازی و تکنیکی

کیفیت محیط زیست شهری با امکانات و تأسیسات فضای سبز ارتباط مستقیم دارد. امروزه فضای سبز و اصولاً معماری و طراحی فضای سبز، به عنوان بخشی از رشته شهرسازی مطرح است. از همین دیدگاه، این گونه فضاها جای خود را در طراحی بزرگراه ها و تفکیک کاربری ها و سایر موارد طراحی شهری باز کرده است. شهر، سیستم زنده پویایی است که پارک ها جزیی از آن هستند و به جهت نقش مؤثر آن ها در کاهش تراکم شهری، ایجاد مسیرهای هدایتی، تکمیل و بهبود کارکرد تأسیسات آموزشی، فرهنگی، مسکونی و ذخیره زمین برای گسترش آینده شهر با ارزش هستند.

حال با مطالبی که ارایه گردید ببینیم شهرمان شاهرود از لحاظ فضای سبز در چه جایگاهی قرار دارد؟

 

 


نظرات()   
   
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر
نظرات پس از تایید نشان داده خواهند شد.
آخرین پست ها

عکس برگزیده ماه..........سه شنبه 25 دی 1397

شاهرود و میامی چه نیاز دارند؟ ..........سه شنبه 25 دی 1397

مقایسه بودجه اداره کل راه و بودجه های اخذ شده توسط نماینده شاهرود: ..........سه شنبه 25 دی 1397

مرز هوایی یا فرودگاه بین‌المللی؟..........سه شنبه 25 دی 1397

پشت پرده ی فعالیت های انتخاباتی 98درحوزه انتخابی شهرستان های شاهرود و میامی..........سه شنبه 25 دی 1397

مهلت ۴۸ ساعته جمعی از خبرنگاران به نماینده شهرستانهای شاهرود و میامی ..........سه شنبه 25 دی 1397

لطفا تمام نرده ها را بردارید!..........سه شنبه 25 دی 1397

نماینده ایده آل مردم شهرستانهای شاهرود و میامی در مجلس شورای اسلامی کیست و چه خصوصیاتی باید داشته باشد؟..........سه شنبه 25 دی 1397

در حاشیه رو نمایی از تابلوی فرودگاه بین المللی شاهرود :..........سه شنبه 25 دی 1397

خر برفت و خر برفت و خر برفت..........سه شنبه 25 دی 1397

جمععی از خبرنگاران شاهرود در خصوص تبدیل اداره کل راه استان به دو اداره کل در شاهرود و سمنان بیانیه ای به شرح ذیل صادر کردند...........سه شنبه 25 دی 1397

لزوم مطالبه گری و پاسخگویی..........سه شنبه 25 دی 1397

دو اداره کل با یک تابلو ..........سه شنبه 25 دی 1397

درسی که خبرنگاران شاهرودی به ما دادند..........سه شنبه 25 دی 1397

اقدام بزرگ شورای شهر شاهرود که در سکوت خبری برگزار شد ..........سه شنبه 25 دی 1397

اشتباه تاکتیکی..........سه شنبه 25 دی 1397

به بهانه نصب المان کتاب در میدان امام..........سه شنبه 25 دی 1397

مصاحبه اختصاصی دکتر کاظم جلالی با هفته نامه پارسیای قومس(قسمت اول)..........سه شنبه 11 دی 1397

مصاحبه اختصاصی دکتر کاظم جلالی با هفته نامه پارسیای قومس (قسمت دوم)..........سه شنبه 11 دی 1397

مصاحبه اختصاصی دکتر کاظم جلالی با هفته نامه پارسیای قومس(قسمت سوم و پایانی)..........سه شنبه 11 دی 1397

تراژدی یا کمدی..........دوشنبه 26 آذر 1397

نگاهی اجمالی به استانداران دولت تدبیر و امید در استان سمنان..........دوشنبه 26 آذر 1397

حضوری که حماسه آفرید..........دوشنبه 26 آذر 1397

بین المللی شدن فرودگاه شاهرود و چند نکته..........دوشنبه 26 آذر 1397

برادر نماینده ودیگر هیچ..........دوشنبه 26 آذر 1397

پشت پرده ی فعالیت های انتخاباتی 98درحوزه انتخابی شهرستان های شاهرود و میامی..........دوشنبه 26 آذر 1397

نماینده ایده آل مردم شهرستانهای شاهرود و میامی در مجلس شورای اسلامی کیست و چه خصوصیاتی باید داشته باشد؟..........دوشنبه 26 آذر 1397

سفر رئیس جمهور به استان سمنان و سخنی با نماینده محترم شاهرود و میامی..........دوشنبه 26 آذر 1397

نمایشگاه کتاب شاهرود ۸۲۰ میلیون تومان فروش داشت..........دوشنبه 26 آذر 1397

اسامی شهرداران و سرپرستان شهرداری یا بلدیه شاهرود از سال 1328 تا امروز بانضمام مدت تصدی آنها..........دوشنبه 26 آذر 1397

همه پستها